Dierlijk managen. Wat managers kunnen leren van de komodovaraan.

Business is een jungle. Aan zestien op gedrag van dieren gebaseerde metaforen ontleent André Diederichs ([1]) maar liefs 38 aanraders om managers ertoe te bewegen “to develop your own animal instincts in business”. Om er ééntje te noemen: “Entrepreneurs have to say goodbye to the safe comforts of corporate life, take the plunge and just do it.”

Er bestaan meer van dit soort publicaties. Diverse dieren passeren de revue. De varaan is echter nooit als modeldier beschreven. Vrijwel alle hagedissen worden door verschillende dieren gegeten maar de komodovaraan heeft, eenmaal volwassen, geen natuurlijke vijanden. Dat moet entrepreneurs en managers toch aanspreken. Het ultieme doel van concurrentie is immers het uitschakelen van de concurrent. Juist daarin is de komodovaraan meester.

De varaan wordt in metaforenland, hoe ergerlijk, zwaar onderschat; ja zelfs gediscrimineerd. Er bestaan tenminste 85 soorten varanen. Ze zijn te herkennen aan de lichaamsbouw: een kleine, platte kop met lange nek, een groot lichaam met vrij kleine ledematen en een zeer lange en krachtige staart. Bij veel soorten wordt deze als verdediging gebruikt door ermee te slaan naar een roofdier. Ook zijn de grotere soorten berucht om de beet, omdat de bek gevaarlijke bacteriën bevat die tot bloedvergiftiging kunnen leiden als ze in de bloedsomloop komen. De komodovaraan is de grootste en heeft een lange, gele gespleten tong, waarmee hij zijn prooi kan ruiken.

Frans Pigead zal zich ongetwijfeld kunnen vinden in de strategie van de komodovaraan. Hij bijt genadeloos en laat dan de bacteriën het echte werk doen. De bijter volgt slechts de gebetene en wacht tot laatstgenoemde zozeer verzwakt is dat de verse maaltijd zonder veel tegenwerking genuttigd kan worden.

Eenzelfde strategie bepleit Pigead (FD 29-10-2011; Bedrijfsleven moet op zoek naar een ander verdienmodel). Om de winst op peil te houden zullen bedrijven zich moeten invreten in het primaire proces van de klant. “Het gaat erom dat je als bedrijf probeert een groter deel van het leven van je klant te beheersen.” Als voorbeelden worden de iPod van Apple en de verkeersinformatie van TomTom genoemd. Customer value management, als manier om te overleven en verder te groeien. Pigead: “Waar het in een stagnerende economie om gaat, is dat bedrijven tweebenig worden: ze moeten efficiënt en innovatief zijn.”

Van al dat sociale geneuzel in kuddes en dat samen groter lijken in zwermen of scholen, moet de varaan niets hebben. De komodovaraan redt het zelf heus wel.

Gert Rebergen

Sociaal entrepreneur


[1] André Diederichs. Business Jungle; lessons from nature for the entrepreneur. Naledi, Tygervalley ZA, 2008.

Advertenties

Over Grassroots Inclusion

In Grassroots Inclusion werken Geertien Pols en Gert Rebergen samen aan onderwerpen die te maken hebben met zeggenschap en handelingsruimte voor mensen die niet of onvoldoende in staat zijn een en ander zelf te organiseren.
Dit bericht werd geplaatst in Leiderschap en getagged met , , , , , , , , , . Maak dit favoriet permalink.

7 reacties op Dierlijk managen. Wat managers kunnen leren van de komodovaraan.

  1. Antwan Radt zegt:

    In een -onze- stagnerende economie hoeft op zich niets te gebeuren; dan blijven we gewoon prettig rijk (welzijn en welvaart). Zoals de varaan evenals alle dieren; buikvol=buikvol. De parallel naar management door mensen is weinig zinvol; groei om de groei, daar doet een varaan niet aan. Zeker niet zal hij alles bijten om te doden; dan gaat-ie zelf dood. Want innoveren, daar is zo’n varaan niegoedinnie. Zelfs niet in transformeren, ze lijken al miljoenen jaren onveranderd zelfs. Wat te denken geeft; een status quo beidt op zich dus een uitstekende kans op overleven?
    Meer om het meer in ieder geval niet. Daar is weinig sociaals aan overigens, da’s eerder wijs. Wij plachten dat sociaal te noemen. Maar ja, wij zijn mensen, geen varanen. Die (be)noemen niet zoveel, die doen gewoon; ‘just plunge!’

  2. Reactie via de mail gekregen. Vandaar hier anoniem gepresenteerd.

    Tsja, Er zijn niet voor niets zoveel dieren cq zoveel metaforen cq mensen op deze aardkloot.
    Basis blijft toch dat de komodovaraan gewoon komodovaraan blijft?
    Net zo als dat de manager ook zich zelf blijft of zich zo ontwikkelt dat hij bewust wordt van zijn talenten?

  3. Reactie via de mail verkregen; vandaar hier anoniem gepresenteerd.

    Leuke blog Gert!
    Heb niet zo veel met die metafoor van die varaan, maar wel interessante onderwerpen!

  4. Reactie via de mail gekregen; vandaar op deze plek anoniem gepresenteerd.

    Ik ben ervan overtuigd, dat door dit soort inzichten van entrepreneurs, ‘invreten’ in de klant een gedeelte van de huidige crisis besloten ligt. Het gaat niet meer om eerlijke handel, waarin klanten datgene wat ze werkelijk nodig hebben kunnen vergaren. Het gaat hier om het misleiden van de klant, ze ‘infecteren’ en verzwakken/week maken. Daardoor vallen ze ons uiteindelijk als prooi in handen. Getver!
    Is er nog een greintje ethiek over??

  5. Gert,
    Mooie vergelijking die aanzet tot verder denken.
    Ken jij managers zonder vijanden of concurrenten? Hoeveel varanen heeft Nederland in het bedrijfsleven en maken zij de innovaties?
    Dat in het primaire proces de kansen op verbetering en vernieuwing liggen dat ben ik zeer met je eens. Het primaat voor de professionals geeft kans op innovatie mits de varaan op de bodem of aan de top ( afhankelijk van hoe belangrijk je de varaan of de professional of de klant die je dient vindt) die ontwikkeling steunt. Of vecht de varaan naar de buitenwereld waardoor zijn broed kan innoveren. Daar moet ten slotte ook een oude veteranenvaraan uit voort komen.
    Van een belangrijke methodiekman uit de USA die ik onlangs sprak vond ik zijn belangrijkste uiting op al zijn stukken: “The cliënts we serve”. Als je dat van top tot bodem als devies hebt, dan zit de innovatie in je bedrijf ingebakken.

    • Louis Ruijs. zegt:

      Heel mooi gezegd we moeten juist als samenleving eigenlijk weer terug in de tijd
      vanwaar de buurtsuper nog op de hoek van de straat zit zo dat er weer iets menselijks
      gaat ontstaan we missen het directe sociale gevoel wat is weg gesaneerd door de concurentie van de sociale instituties.
      Het zou de varaan op dit moment goed uitkomen om daar eens doorheen tegaan
      wat mij betreft zou er dan een schrik reaktie ontstaan,zodat degeen die de aandacht verdient hem of haar ook bereikt.

      • saskia zegt:

        Net als de varaan gaat de heer Ruijs door het leven, bijt hier en daar om zich heen en laat de bacterie de rest doen. Hij moet zijn eigen sociale leven eens doolopen, wellicht ontstaat daar ook een grote schrik reactie.

Reacties zijn gesloten.